close
تبلیغات در اینترنت
علماي ديوبند و خدمات آنان به حديث(٢)

تبلیغات

ما را دنبال کنید

جستجوگر

آمارگیر

  • :: آمار مطالب
  • کل مطالب : 159
  • کل نظرات : 30
  • :: آمار کاربران
  • افراد آنلاين : 1
  • تعداد اعضا : 9
  • :: آمار بازديد
  • بازديد امروز : 37
  • بازديد ديروز : 113
  • بازديد کننده امروز : 14
  • بازديد کننده ديروز : 7
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل ديروز: 0
  • بازديد هفته : 246
  • بازديد ماه : 495
  • بازديد سال : 6,378
  • بازديد کلي : 37,589
  • :: اطلاعات شما
  • آي پي : 54.82.10.219
  • مرورگر :
  • سيستم عامل :

خدمات علماي ديوبند به حديث(٢) در سطور گذشته ذکر گردید که درعصر و دور اخیر سلسله نشر و درس احادیث گهربار نبوی از طریق امام شاه ولی الله و خاندان بزرگ علمی ایشان در دیار هند اجرا شد و اولین استاد حدیث دارالعلوم یعنی مولانا رشیداحمد گنگوهی نیز تعلیم یافته و فیض یافته همان سلسله اند. ایشان سی سال کامل احادیث نبوی بویژه صحاح سته را تدریس کردند، روش تدریس ایشان بصورتی بود که در یک سال صحاح سته را با تدبر، اتقان وتحقیق بگونه ای درس می داد که روش هیچ یک از معاصرین شان به ایشان نمی رسید، علامه گنگوهی تعلیقات و تقریرات بیشماری که توسط شاگردان ایشان جمع آوری شده بر صحاح سته بالخصوص برصحیح بخاری و صحیح مسلم دارند. «لامع الدراری علی صحیح البخاری» از افادات ایشان است که توسط تلامذه مختلف ایشان جمع آوری و شیخ الحدیث مولانا زکریا مقدمه مفصل و مبسوط و نیز تعلیقی بر آن دارند که مطالعه آن برای مشتاقان و طالبان فهم احادیث نبوی بسیار مفید است. همچنین دو تعلیق مختصر که توسط شاگرد رشید شان شیخ التفسیر و القرآن مولانا حسینعلی- رحمه الله- بر بخاری و مسلم بنامهای «تقریر الجنجوهی علی البخاری» و «تقریر الجنجوهی علی المسلم» دارند قابل ذکراند. یکی از نجیب ترین و رشیدترین شاگردان و وارثان علمی ایشان مولانا محمد یحیی بن محمد اسماعیل کاندهلوی (متوفی 1334هـ) می باشد. مولانا محمد یحیی با ملکه علمی راسخی که داشت افادات و تقریرات علامه گنگوهی را به نحو احسن جمع آوری و افادات ایشان را که بر سنن ترمذی داشت در چهارجلد بنام«الکوکب الدری» و بر صحیح بخاری در ده جزء بنام«لامع الدراری» جمع و نشر فرمود. از جمله افادات و انفاس این خاندان «أوجزالمسالک إلی شرح موطا الامام مالک» می باشد که توسط فرزند جلیل و رشید مولانا محمد یحیی یعنی شیخ الحدیث مولانامحمد زکریا مهاجر مدنی نوشته شد. یکی از تلامیذ و شاگردان موفق علامه گنگوهی محدث بزرگ مولانا جلیل احمد سهارنپوری متوفی 1346هـ می باشد، ایشان از فقهاء و محدثین بزرگ دیوبند بشمار می آید و علوم و فنون- بویژه علوم حدیث- را از محضر علمایی همچون مولانا محمد یعقوب نانوتوی و مولانا محمد مظهرنانوتوی فرا گرفتند، مولانا خلیل احمد دارای ملکه قوی و رسوخ تام در علوم بالخصوص فقه و حدیث بودند. یکی ازآرزوهایشان نوشتن شرح و حل کتاب سنن ابی داود بود که خداوند عزوجل این آرزو را متحقق نمود و ایشان تو انستند با کمک شاگرد عزیز و رشیدشان شیخ الحدیث مولانا محمد زکریا کتاب وزین و ارزشمند «بذل المجهود فی حل سنن ابی داود» را بنویسند، گرچه سنن ابی داود شروحات زیاد و مبسوطی دارد اما نظر به اینکه سنن ابی داود بخش اعظم روایاتش بر اساس بیان احکام است و در این رابطه اختلافات مذاهب و قوت و ضعف دلایل و اثبات و رد مذاهب بیشترمطرح است و با توجه به اینکه از میان علمای احناف شرح مفصل و مناسبی برسنن ابی داود که نوشته علمای احناف باشد وجود نداشت این همه عوامل و انگیزه ها مولانا سهارنپوری را واداشت تا این شرح را نوشته و دلایل برتری مسلکت احناف را ارایه دهد. لذا با توجه به ویژگی ها و خصایص فوق شرح بذل المجهود در میان شروحات سنن ابی داود کم نظیر است. از زمانی که کتب حدیث بالخصوص صحاح سته به نگارش درآمدند علما و محدثین به منظور حل کتب، شروحات و تعلیقات بیشماری ترتیب دادند. یکی از کتب معتبر و صحیح در این رابطه کتاب صحیح مسلم است که حافظ ابوعلی نیشابوری درباره آن می فرماید:«ما تحت أدیم السماء أصح من کتاب مسلم» در زیر آسمان، صحیح تر از کتاب امام مسلم[نیشابوری] یافت نمی شود. - اما صحیح مسلم با صحت و خصوصیات متعددی که دارد(حتی بسیاری از علماء، مسلم را با توجه به وجوهات مختلفی بر صحیح بخاری ترجیح داده اند) شروحات زیادی بر آن نوشته و تحریر شده است. علمایی همچون قاضی عیاض مالکی، علامه جلال الدین سیوطی، امام ابوعبدالله محمد بن علی ماندی و حافظ ابوزکریا یحیی بن شرف نووی بر صحیح مسلم قلم فرسایی کردند، اما ضمن اینکه هر یک از این علمای بزرگوار بحر کامل علم و دانش بودند زیرا ذکاوت، ذهانت قاضی عیاض، تبحر علمی علامه سیوطی، فقاهت و جودت طبع علامه ماندی و مهارت امام نووی بصورتی که دریا را در کوزه جای می دادند بر هیچ کس پوشیده و مخفی نیست با وجود اینکه همگان می دانند و هر عالم حدیث تشخیص می دهد که درمیان شروحات علمای متقدمین شرحی که همچون شروحات ابن حجر، عینی، کرمانی و قسطلانی بر بخاری نوشتند وجود ندارد که حق صحیح مسلم را کامل اداء کرده و مناسب شآن والای صحیح مسلم باشد. بقول برخی از علماء این خلاء همواره وجود داشت و این فرض کفایه برشانه های علمای امت سنگینی می کرد تا اینکه الله عزوجل در دل علامه شبیراحمد عثمانی دیوبندی شاگرد شیخ الهند مولانا محمودالحسن این داعیه را ایجاد فرمود تا اینکه ایشان قلم بدست گرفتند. علامه عثمانی که از شیوخ حدیث و محدثین بزرگ بشمار می آید دارای خصوصیات و ویژگی های منحصر به فردی بود. بر اساس گفته مولانا اسلم شیخوپوری ایشان حامل حکمت علامه محمد قاسم نانوتوی، فقاهت علامه رشید احمد گنگوهی و بصیرت و تدبیر شیخ الهند مولانا محمود الحسن دیوبندی بود (3) علامه عثمانی در تفسیر، حدیث، فقه، اصول، علم کلام و فنون مختلف معقول و منقول ید طولایی داشت. خداوند به ایشان ملکه و استعداد تحریر و تقریر عنایت فرموده بود، ایشان با اتکاء به خداوند عزوجل به منظور ادای این فرض کفایه امت، آغاز به نگارش شرح مبسوط و مفصلی بنام «فتح الملهم بر صحیح مسلم» فرمودند. درآغاز فتح الملهم ضوابط و اصول علم حدیث، شرایط بخاری و مسلم، طبقات کتب حدیث و بحث تفصیلی بر تراجم و شروح صحیح مسلم نوشتند. با توجه به اینکه علامه عثمانی- رحمه الله- در علم کلام و معقولات مهارت و تبحر خاصی داشتند در فتح الملهم بسوی اسرار حدیث توجه ویژه ای صرف نمودند اما این شرح تکمیل نشده بود که داعی اجل فرا رسید و در سال 1369 هـ علامه عثمانی- رحمه الله- دارفانی را وداع گفت. بعد از ارتحال ایشان علمای بزرگوار بویژه علمای پاکستان و هندوستان تمنای تکمیل فتح الملهم را توسط عالمی متبحر و مسلط داشتند. یکی ازعلمایی که بیش ازدیگران فکرمند و بر نوشتن این تکمیل اهتمام نشان دادند بانی دارالعلوم کراچی حضرت علامه مفتی محمد شفیع دیوبندی بود. ایشان ضمن اینکه تمنا داشتند فتح الملهم توسط خود ایشان تکمیل گردد بر مصروفیات و ضیق وقت تاسف و حسرت می خوردند لذا برای تکمیل آن به فرزند ارجمند خویش یعنی علامه مفتی محمد تقی- حفظه الله- دستور دادند شرح مسلم را به تکمیل برساند و علامه عثمانی- حفظه الله- به دستور مرشد و پدر بزرگوارش جامه عمل پوشید و با استعانت الله عزوجل این دستور و حکم را تکمیل فرمودند، درابتدای کار آنچه می نوشتند به خدمت والد و استاد بزرگوار و شفیق عرضه می فرمودند و بقول خود ایشان این ایام بهترین و زیباترین ایام زندگی ایشان بود. ایشان می فرماید: «فوالله کانت تلک الساعات من أحلی أیام حیاتی، أعیشها فی ظلال و أرفه من حنان والد مشفق کریم وعطف أستاذ رؤوف و داعیة مرشد کامل اقضی نهاری فی جو عبق من نفخات الکتب العلمیة أجنتی ثمرات العلم من هنا و هناک و أمسی لیلی فی کنف حضرت الوالد- رحمه الله- یغمدنی بانظاره الملیة حبا و حنانا و یفیض علی من معارفة الفواحة و یمدنی بادعیة التی لاأحمل متاعا أغلی منها و لاأحلی» به هر حال در طول 18سال این زحمت و رنج طافت فرسا نتیجه داد و علامه عثمانی تکمله فتح الملهم را با چنان ویژگی هایی به اتمام رسانید که آن خصائص را صرفاً با مطالعه و بررسی کامل فتح الملهم می توان حاصل کرد، ایشان ضمن اینکه تکمله را با روش علمی خالص نوشتند بر مسایل جدید نیز توجه ویژه ای عنایت فرمودند منجمله خصوصیات این کتاب انکسار و احتیاط در طرح مسایل و رأی خود نویسنده، ذکر اقوال مفتی به، تردید و تعقیب نظریات باطله،ارائه مطالب به تعبیرات و زبان آسان و سهل، ترتیب و تنقیح مقالات مستقل بر موضوعات متعدد و ابواب مختلفی دارند.

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

نظرات ارسال شده

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

درباره ما

a.sepahi sepahi2001@yahoo.com

نویسندگان

ارتباط با مدیر

ارتباط با مدير

نظرسنجی

به نظر شما كدام يك از قسمت هاي سايت بايد تقويت شود؟